Onderzoek Fysieke Belasting in het kader van de RI&E Fysieke belasting

Ewout Brehm • 17 juni 2024

Basis op orde? Start met de verdiepend onderzoek RI&E fysieke belasting

Wanneer je fysiek werk aanbiedt, is het van belang om de risico's voor de medewerkers goed in kaart te hebben. Op deze manier kan je werken aan een gezonde en veilige werkplek voor je medewerkers. Zeker wanneer er veel getild wordt, medewerkers onder kniehoogte of boven schouderhoogte moeten werken of dat er handmatig met karren of rolcontainers gewerkt wordt, is een verdiepend onderzoek fysieke belasting, met bijbehorend plan van aanpak nodig.


Eerst zelf aan de slag

De eerste stap kun je zelf zetten. Het begint namelijk met de vraag of er sprake is van risico's op het gebied van fysieke belasting. Dat kan je in kaart brengen met de checklist fysieke belasting van TNO. Dit geeft een indicatie waar de risicogebieden liggen in jouw organisatie. Ligt het risico met name op tillen of dragen, duwen en trekken of juist hand-arm taken? Daarnaast wordt er ook een eerste beoordeling gemaakt van de mogelijke ongunstige werkhoudingen of juist beeldscherm taken. 


Verdiepend onderzoek

De checklist fysieke belasting van TNO doorlopen is voor een volledige RI&E fysieke belasting niet voldoende. Wanneer er sprake is van mogelijke knelpunten, dan is een verdiepend onderzoek noodzakelijk. In artikel 5.3b van het  arbeidsomstandighedenbesluit staat dat er een beschrijving moet komen van:

  • de kenmerken van de last,
  • de vereiste lichamelijke inspanning,
  • de kenmerken van de werkomgeving,
  • de eisen van de taak,

Ook zal er onderzoek gedaan moeten worden om te bepalen of de werkzaamheden vallen binnen de gezondheidskundige grenswaarden. Hierbij is het van belang dat de door TNO gevalideerde meetmethoden worden gebruikt. Hierbij kun je denken aan de:

  • HARM (Hand Arm Risicobeoordelingsmethode)
  • WHI (Werkhoudingeninstrument)
  • Dutch (Duw en Trek Check)
  • BAS (Beter achter je Schermen)

Daarnaast worden de NIOSH methode (ISO 11228-1) en de KIM (Key Indicator Method) meetmethodes ook door de arbeidsinspectie als gevalideerde methoden gezien. 

Plan van aanpak

Wanneer de risico's helder zijn, is de volgende stap een plan van aanpak maken. De verbetermogelijkheden dienen volgens de TOP strategie te worden ingezet. Hiermee wordt het volgende bedoeld:

  • Technische maatregelen
  • Organisatorische maatregelen
  • Persoonlijke maatregelen

De eerste gedachte moet dus zijn: kunnen we het risico niet helemaal wegnemen. Door bijvoorbeeld automatisering of robotisering. Wanneer het wegnemen van het risico niet lukt, dan kan je inzetten op bijvoorbeeld tilhulpmiddelen of werkplekken op hoogte brengen. De volgende stap is om organisatorische oplossingen te zoeken zoals taakroulatie of extra pauze inlassen. Als derde kan er gezocht worden persoonlijke verbeteringen. Dit kan gericht zijn op de individuele werkplek of het inzetten van bijvoorbeeld een exoskelet.

Voorlichting en scholing zijn altijd van belang om ervoor te zorgen dat werknemers de risico’s herkennen, weten hoe het werk goed uitgevoerd moet worden en hoe en wanneer hulpmiddelen gebruikt moeten worden. De basis van het werk is een goede werkinstructie. Om deze reden staat dit onderdeel enigszins los van de TOP-strategie: het moet altijd worden gegeven.

Oppakken en borgen

Als het plan van aanpak er is, begint het echte werk: Aan de slag met het verminderen van de fysieke belasting. Dat is vaak de grootste uitdaging. Belangrijk is om dit samen met de medewerkers van de werkvloer in te zetten. Een mooie aanpak kan zijn om te werken met ergocoaches. Dit zijn je eerste ambassadeurs naar de werkvloer. Ze kunnen meedenken in oplossingen en deze samen met de medewerkers van de vloer testen. De ergocoaches kunnen naar de toekomst ook een mooie rol spelen in de borging van de aandacht van fysieke belasting. Ze kunnen blijvend collega's ondersteunen en coachen om het thema onder de aandacht te houden. Zo ontstaat er stap voor stap een cultuur van Duurzaam Fysiek Werk!

begeleidingb
door Ewout Brehm 16 juni 2026
In onze ' Arbeidsgerichte herstelbegeleiding ' (AGHB) begeleiden we medewerkers met klachten aan spieren en gewrichten die vaak moeite hebben om hun werk goed uit te voeren. Soms zijn medewerkers al uitgevallen of voor een deel aan het werk. Arbeidsgerichte herstelbegeleiding (AGHB) helpt hen om weer veilig en verantwoord terug te keren naar hun eigen werk. De begeleiding vindt altijd plaats op de werkvloer en bestaat uit 5 tot 6 momenten in 6 - 10 weken. Hoe ziet het programma eruit? AGHB is een individueel begeleidingstraject, grotendeels op de werkplek. Het traject bestaat uit: een intake met onderzoek en uitleg over de klacht en het herstel een praktisch programma om de belasting stap voor stap op te bouwen begeleiding bij het hervatten van het eigen werk aandacht voor oorzaken in het werk, zoals werkhouding en manier van werken De begeleiding wordt uitgevoerd door een gespecialiseerde hersteltrainer en loopt meestal enkele weken met meerdere contactmomenten.  Lees alles over de begeleiding bij blessures en de inzet van Arbeidsgerichte Herstelbegeleiding op deze pagina .
door Ewout Brehm 28 mei 2026
Deze zomer hebben we maar liefst zes verschillende dagprogramma's waarin we medewerkers in uw bedrijf trainen en uw bedrijf weer een stap verder helpen bij het verminderen van fysieke belasting. De zomerprogramma's lopen in de periode van 17 juli t/m 15 september
door Ewout Brehm 9 oktober 2025
Nieuwe data voor de nascholing vanuit het KRF zijn bekend. Schrijf je nu in voor een van deze groepen.